1-2-2026 Wat betekent het afschaffen van salderen in 2027?

Toen ik in 2010 begon met zonnepanelen was de rekensom eenvoudig. Alles wat je opwekte, kon je salderen. De stroom die je terugleverde had dezelfde waarde als de stroom die je afnam. Daardoor maakte het eigenlijk niet uit wanneer je energie gebruikte.

Dat model heeft jarenlang uitstekend gewerkt, maar die situatie verandert in 2027. Met het afschaffen van de salderingsregeling verdwijnt dat evenwicht. De stroom die je teruglevert krijgt een veel lagere waarde dan de stroom die je afneemt. Daarmee verandert de hele logica achter zonnepanelen.

Waar het vroeger ging om zoveel mogelijk opwekken, draait het nu om zoveel mogelijk zelf gebruiken. Dat besef was voor mij een belangrijk kantelpunt.

Ik had inmiddels een installatie die ruim voldoende energie opwekt, maar zag ook dat een groot deel daarvan overdag wordt teruggeleverd. Juist op momenten dat de prijs laag is. Terwijl ik ’s avonds en in de winter energie nodig heb, wanneer de prijs juist hoger ligt. Daarmee ontstond een nieuwe vraag: hoe kan ik mijn eigen energie beter benutten?

Tegelijkertijd kwam de opkomst van dynamische energiecontracten. De prijs van elektriciteit is daarbij niet meer vast, maar verandert per uur. Dat maakt timing ineens net zo belangrijk als de hoeveelheid energie en daarmee veranderde mijn kijk op energie volledig.

Niet alleen opwekken, maar sturen. Niet alleen besparen, maar optimaliseren.

Het afschaffen van salderen is een groot nadeel en ik kan er van alles van vinden, maar het is niet anders. Het verandert de spelregels en zoals bij elke verandering zullen we moeten kijken naar nieuwe oplossingen. Voor mij is dit het moment om na te denken over de volgende stap.

01-08-2023 Elektrisch rijden en wachten op V2G

Na ruim 10 jaar bezig te zijn geweest met het opwekken en besparen van energie, was de volgende logische stap voor mij het overstappen naar elektrisch rijden. Daarmee kon ik mijn eigen opgewekte stroom direct gebruiken.

Ik heb gekozen voor een Kia EV6 en daarbij hoorde natuurlijk ook een eigen laadpaal. Mijn idee was om meteen de volgende stap te zetten: V2G (Vehicle-to-Grid). Daarmee zou ik niet alleen mijn auto opladen met zonnestroom, maar ook energie kunnen terugleveren vanuit de auto naar mijn huis of het net.

In theorie een perfecte aanvulling op mijn energieverhaal. In de praktijk bleek het echter nog te vroeg.

Vanuit de autoleverancier kreeg ik te horen dat de benodigde kabel nog niet beschikbaar was en dat ook de functionaliteit op de auto nog niet actief was. Wanneer dat wel zou komen, was op dat moment nog niet duidelijk.

Ook bij leveranciers van laadpalen kreeg ik een vergelijkbaar beeld. V2G stond nog in de kinderschoenen. De bestaande oplossingen waren beperkt beschikbaar, vaak alleen 1-fase en niet geschikt voor mijn situatie. Daarnaast lagen de kosten aanzienlijk hoger dan bij een normale laadpaal (€ 4.500 exclusief installatie).

Kortom: de techniek was er deels, maar nog niet volwassen genoeg voor praktisch gebruik.

Ik heb daarom besloten om niet te wachten en te kiezen voor een betrouwbare oplossing die nu wél werkt. Dat is de Wallbox Copper SB geworden voor € 2.100 (inclusief installatie). Daarmee kan ik mijn auto opladen met mijn eigen zonnestroom en ben ik voorbereid op de toekomst, zonder afhankelijk te zijn van techniek die nog in ontwikkeling is.

Terugkijkend was mijn eerste gedachte om direct V2G toe te passen misschien iets te ambitieus. Maar dat past ook wel bij de afgelopen jaren: steeds zoeken naar de volgende stap.

Soms betekent dat ook: even wachten tot de techniek er echt klaar voor is.

15-1-2021 Heb ik mijn investering uit 2010 terugverdiend?

In 2010 begon ik deze blog met één duidelijke vraag: kan ik mijn energierekening verlagen met zonne-energie? Mijn doel was om de kosten te halveren en de investering binnen 10 jaar terug te verdienen.

Die totale investering bedroeg uiteindelijk ongeveer €32.000 en bestond niet alleen uit zonnepanelen, maar ook uit zonnecollectoren, buffervaten en een CV-haard. Ruim tien jaar later is het tijd om de balans op te maken.

De zonnepanelen hebben al die jaren gedaan wat ik ervan verwachtte en leveren normaal gesproken ruim 4.000 kWh per jaar op. Daarmee vormen ze de stabiele basis van de besparing.

Op mijn jaarafrekening van januari 2021 (over 2020) stond een totaalbedrag van €1.743,39. Dat geeft een goed beeld van de situatie na ongeveer 10 jaar. Daarmee is de energierekening meer dan gehalveerd ten opzichte van de circa €4.000 in 2010.

Terugkijkend zie ik een duidelijk verschil tussen de onderdelen van mijn investering. De zonnepanelen hebben zich keurig binnen de gestelde termijn terugverdiend. Het warmwatersysteem met zonnecollectoren en de CV-haard heeft dat doel echter niet gehaald en vraagt duidelijk meer tijd om rendabel te worden.

Jaarafrekening Eneco 2020

Mijn oorspronkelijke doel was om de totale investering binnen 10 jaar terug te verdienen. Dat is voor het geheel niet volledig gelukt, maar voor het belangrijkste onderdeel — de zonnepanelen — wel.

En misschien nog belangrijker: de energierekening is structureel fors gedaald ten opzichte van 2010. Daarmee is het belangrijkste doel in de praktijk wél bereikt.

Als ik terugkijk, zou ik dezelfde keuze voor zonnepanelen zonder twijfel opnieuw maken. Voor het warmwatersysteem zou ik dat nu anders aanpakken.

Update 2026 – Terugkijkend op de zonnecollectoren

Toen ik in 2011 en 2012 de eerste resultaten van mijn investering van 2010 zag op mijn energie rekening, was ik eerlijk gezegd wat teleurgesteld over de zonnecollectoren. Met de toen lage gasprijs leek de terugverdientijd al snel richting de 25 à 30 jaar te gaan. Zie ook mijn blog: 

11-05-2012: Zonnecollectoren onvoldoende rendabel

Nu, ruim 15 jaar later, ziet het beeld er duidelijk anders uit.

De gasprijs is in de tussentijd fors gestegen. Waar gas in 2010 nog rond de € 0,55 per m³ lag, ligt dat in 2026 grofweg rond de €1,30 per m³. Daardoor is de waarde van elke bespaarde kubieke meter gas meer dan verdubbeld.

Als ik terugkijk op het totale gebruik en een realistische inschatting maak van de jaarlijkse gasbesparing door de zonnecollectoren, kom ik uit op de conclusie dat het systeem inmiddels ongeveer is terugverdiend.

Met andere woorden: waar ik in mijn blog van 2012 nog rekening hield met een zeer lange terugverdientijd, lijkt het systeem in 2026 grofweg te zijn terugverdiend.

Dat betekent ook dat alles wat het systeem vanaf nu oplevert – zeker met de huidige gasprijzen – in feite pure winst is. 

Vooruitblik – volgende stap

Sinds afgelopen winter werkt de belastingafhankelijke pomp in combinatie met de besturingsunit helaas niet meer. Vervanging is nodig, maar de oorspronkelijke leverancier bestaat niet meer, waardoor ondersteuning ontbreekt.

Ik wil niet alleen kijken naar reparatie, maar ook naar de volgende stap: integratie met een warmtepomp. Daarbij wil ik het bestaande systeem (collectoren, 2 buffervaten en CV-haard) zo slim mogelijk blijven benutten.

Concreet ga ik daarom nu op zoek naar een installateur die:

• ervaring heeft met hybride en gecombineerde systemen
• niet alleen vervangt, maar ook kan optimaliseren
• en kan meedenken over een toekomstbestendige oplossing

1-6-2024 Twaalf extra zonnepanelen in een platte opstelling

Begin juni 2023 heb ik 12 extra zonnepanelen laten plaatsen op onze overkapping. Ik heb gekozen voor ultralichte panelen en een platte opstelling, zonder traditionele standaarden.

De belangrijkste reden hiervoor is dat een overkapping minder geschikt is voor constructies met ballast, zoals stoeptegels. Die zijn nodig om panelen stormvast te plaatsen, maar zorgen ook voor extra gewicht en windbelasting. Met een lage, vlakke montage blijft het geheel juist stabiel en licht.

Daarnaast spelen dezelfde afwegingen als bij een plat dak. Een lagere hellingshoek betekent naast minder windgevoeligheid minder materiaal en lagere kosten. Het verschil in opbrengst is beperkt en weegt in mijn ogen niet op tegen de nadelen van een hoge opstelling.

Ook schaduw en ruimtegebruik zijn belangrijk. Bij een lage hellingshoek kunnen panelen dichter op elkaar worden geplaatst zonder dat ze elkaar in de winter in de schaduw zetten. Hierdoor passen er meer panelen op hetzelfde oppervlak.

Tot slot is ook het uiterlijk een factor. Panelen met een hoge hellingshoek vallen meer op, terwijl een platte opstelling juist strak en onopvallend oogt (zeker op een overkapping).

Samen met de 18 zonnepanelen uit 2010 liggen er nu in totaal 30 panelen met een vermogen van 10.200 Wp. Hiervoor heb ik ook de omvormer vervangen, omdat de oude onvoldoende capaciteit had.

Na één jaar gebruik is de opbrengst uitgekomen op 8.900 kWh. Dat betekent een rendement van ongeveer 87% ten opzichte van het geïnstalleerde vermogen.

Dit resultaat ligt volledig in lijn met de verwachting, rekening houdend met de lage hellingshoek en de oriëntatie van het systeem.

Onze zonnepanelen met 10.200 Wp met een opbrengst van 8.900 kWh betekent dat het Output percentage dus 87% is.

Panelen		Aantal	Wp/paneel	Totaal
Zonnepanelen Bungalow uit 2010		18	280	5.040	Wp
Nieuw: eArc SMF 430F-12X12UW		12	430	5.160	Wp
Totaal		30		10.200	Wp

06-01-2016 Verdere daling energiekosten 2015

Deze week heb ik mijn energierekening van 2015 ontvangen. Net als in voorgaande jaren hebben de zonnepanelen meer opgeleverd dan verwacht en waren de zonuren gunstig.

In de grafieken hieronder is goed te zien hoe mijn elektriciteitsverbruik zich de afgelopen jaren heeft ontwikkeld. Daarbij moet wel worden opgemerkt dat mijn huishouden is veranderd: van vijf personen in 2013 naar vier in 2014 en drie in 2015. De daling is dus niet alleen toe te schrijven aan de zonnepanelen.

Ontwikkeling van het verbruik sinds 2009.

Toch is het verschil met 2009 indrukwekkend. Het elektriciteitsverbruik is gedaald van 9.860 kWh naar 1.756 kWh per jaar. Dat betekent een besparing van ruim 8.000 kWh, wat neerkomt op ongeveer €1.760 per jaar.

De zonnepanelen leveren circa 4.500 kWh per jaar. De overige besparing komt dus voort uit energiebesparende maatregelen en bewuster gebruik.

Als ik kijk naar de investering in zonnepanelen, dan heb ik deze effectief binnen 8 jaar terugverdiend. Dat bevestigt voor mij dat dit een zeer rendabele investering is.

Het gasverbruik is na de laatste reparaties stabiel, maar het warmwatersysteem blijft financieel achter bij de verwachtingen. Mijn advies is daarom duidelijk: begin met zonnepanelen. Dat is de meest rendabele stap. Voor warmwatersystemen heb je meer geduld nodig.

10-09-2015: Oost-west opstelling

Onlangs las ik dat een oost-west opstelling op een plat dak mogelijk een kortere terugverdientijd kan hebben dan een traditionele opstelling richting het zuiden.

Bij een traditionele opstelling worden panelen naar het zuiden gericht en is de opbrengst per paneel optimaal. Het nadeel is dat de rijen verder uit elkaar moeten staan om schaduw te voorkomen, waardoor er minder panelen op het dak passen.

Bij een oost-west opstelling worden de panelen in twee richtingen geplaatst. Hierdoor is de opbrengst per paneel iets lager, maar passen er wel meer panelen op hetzelfde dak.

In mijn berekening bleek het volgende:

• Zuid-opstelling: minder panelen, maar hogere opbrengst per paneel
• Oost-west opstelling: ongeveer 50% meer panelen, maar circa 10% minder opbrengst per paneel

Per saldo levert een oost-west opstelling meer totale elektriciteit op.

De terugverdientijd hangt vooral af van de prijs per paneel. Als extra panelen relatief goedkoper zijn, kan de oost-west opstelling financieel aantrekkelijker zijn. Is dat niet het geval, dan ligt de terugverdientijd iets hoger.

Mijn ervaring is dat de terugverdientijd bij een oost-west opstelling soms iets langer is, maar dat de totale opbrengst over de levensduur hoger ligt. Daardoor kan deze opstelling op de lange termijn juist meer opleveren.

Conclusie
Heeft u een plat dak en voldoende ruimte, dan is het zeker de moeite waard om naast een traditionele opstelling ook een oost-west opstelling te laten doorrekenen. De beste keuze hangt uiteindelijk af van de beschikbare ruimte en de prijs per paneel.

01-09-2015: Optimale hellingshoek voor een plat dak

Op een plat dak is een hellingshoek van ongeveer 35 graden theoretisch optimaal voor zonnepanelen in Nederland. In de praktijk wordt echter vaak gekozen voor een lagere hellingshoek, bijvoorbeeld 15 graden. Daar zijn een paar goede redenen voor.

• Bij een lagere hellingshoek is minder materiaal nodig en is de constructie minder gevoelig voor wind. Daardoor vallen de kosten lager uit. Het verschil in opbrengst is bovendien beperkt: ongeveer 2% minder bij 15 graden ten opzichte van 35 graden.
  
  
• Ook speelt schaduw een belangrijke rol. Bij een lagere hellingshoek kunnen de rijen panelen dichter bij elkaar worden geplaatst, zonder dat ze elkaar in de winter in de schaduw zetten. Hierdoor passen er vaak meer panelen op hetzelfde dak.
  
  
• Daarnaast is de hoogte van de installatie lager. Panelen staan bij 35 graden een stuk hoger boven het dak en zijn daardoor beter zichtbaar. Bij 15 graden liggen ze veel discreter en blijven ze binnen de dakranden.

Deze factoren samen maken dat een lagere hellingshoek in veel gevallen de beste keuze is.

Bij mijn vader (zie vorige blog) was vooral het uiterlijk doorslaggevend. Hij vond een hoge opstelling te opvallend en heeft daarom gekozen voor 15 graden. Het kleine verlies in opbrengst heeft hij daarbij bewust voor lief genomen.

26-08-2015: Verdere daling investeringskosten zonnepanelen

Vandaag zijn er bij mijn vader zonnepanelen geïnstalleerd. Hij heeft een plat dak en een jaarverbruik van ongeveer 3.800 kWh.

Na het vergelijken van meerdere offertes hebben we gekozen voor een leverancier met een goede prijs en duidelijke garanties. Er zijn 13 zwarte zonnepanelen van 315 Wp geplaatst, netjes afgewerkt en afgestemd op het dak.

Wat opvalt is hoe sterk de prijzen zijn gedaald. Vergeleken met mijn eigen installatie in 2010 zijn de kosten inmiddels vrijwel gehalveerd, terwijl de kwaliteit en uitstraling juist zijn verbeterd.

Op basis van de huidige prijzen komt de terugverdientijd uit op ongeveer 7 jaar. Dat is opvallend vergelijkbaar met mijn eigen situatie destijds (circa 8 jaar), terwijl ik toen nog subsidie kreeg. Het verschil is dus vooral dat de lagere aanschafprijs de rol van subsidie heeft overgenomen.

Voorbeeld van de verwachte opbrengst en terugverdientijd.

15-12-2014: Energierekening 2014

Vandaag heb ik mijn energierekening van 2014 geanalyseerd. Het was een uitzonderlijk goed jaar, met veel zonuren en daardoor een hoge opbrengst van de zonnepanelen.

In de grafiek hieronder is duidelijk te zien hoe mijn elektriciteitsverbruik zich de afgelopen jaren heeft ontwikkeld. Sinds de installatie van de zonnepanelen is het verbruik sterk gedaald.

(Eind 2008 ben ik overgestapt naar Greenchoice)

Daarbij moet ik wel opmerken dat niet alles door de zonnepanelen komt. Ons huishouden is van vijf naar vier personen gegaan en het waterbed is vervangen. Toch blijft het verschil met 2009 indrukwekkend.

Op basis van de cijfers heb ik de investering in zonnepanelen in ongeveer 8 jaar terugverdiend. Voor het totale systeem ligt de terugverdientijd rond de 13 jaar.

Eind oktober 2014 is de CV-ketel vervangen en is het warmwatersysteem vereenvoudigd en opnieuw in gebruik genomen. Hoewel dit pas aan het einde van het jaar effect had, heeft het toch bijgedragen aan het laagste gasverbruik sinds 2010.

Ik ben benieuwd wat dit in 2015 gaat betekenen voor een volledig jaar.

Berekening van de terugverdientijd.

14-09-2014: Roosters in vensterbank

Deze week heb ik drie offertes aangevraagd voor het vervangen van de CV-ketel en het optimaliseren van het warmwatersysteem. Eén van de installateurs gaf daarbij een simpele, maar effectieve tip. De vorige huiseigenaar had een vensterbank direct boven de convector geplaatst, waardoor de warmte nauwelijks de kamer in kon.

De oplossing bleek eenvoudig. Ik heb zelf een aantal gaten in de vensterbank gezaagd en ventilatieroosters geplaatst. Hierdoor kan de warme lucht nu wel goed omhoog stromen.

Het resultaat is direct merkbaar: de warmte van de convector wordt eindelijk optimaal benut.

04-07-2014: Storing CV-Ketel

Na bijna vier jaar gebruik merkte ik dat de druk in het verwarmingssysteem steeds verder terugliep. Om de paar dagen moest ik water bijvullen, wat duidelijk wijst op een lekkage.

Omdat de oorspronkelijke installateur niet meer bestaat, heb ik een andere monteur ingeschakeld. Hij kon echter geen lekkage vinden in het CV-circuit. Uiteindelijk heeft een CV-monteur de ketel zelf gecontroleerd. Daar bleek het probleem te zitten: de warmtewisselaar in de CV-ketel lekte. Het water werd intern afgevoerd naar het riool, maar daarmee ging ook warmte verloren. De wisselaar moest dus vervangen worden.

De monteur gaf aan wat hij in 2010 al had gezegd: een CV-ketel is eigenlijk niet ontworpen om met voorverwarmd water uit een zonnecollectorsysteem te werken. Dit kan op termijn problemen geven met de wisselaar.

Dat betekent dat er niet alleen een nieuwe wisselaar nodig is, maar dat ik ook kritisch moet kijken naar de aansluiting van het systeem. Anders is de kans groot dat hetzelfde probleem zich in de toekomst opnieuw voordoet.

13-12-2013: Energieprijs met 2,5% gestegen

Vandaag heb ik mijn energierekening ontvangen. In 2013 zijn zowel elektriciteit als gas gemiddeld met 2,5% gestegen. Daarnaast zijn de netbeheerkosten verder toegenomen: ongeveer +5% voor gas en zelfs +10% voor elektriciteit.

Dit jaar had ik helaas te maken met een storing in het warmwatersysteem. De oorspronkelijke installateur is failliet, waardoor het probleem nog niet is opgelost en er waarschijnlijk een extra investering nodig is. Hierdoor is de gasbesparing dit jaar tegengevallen.

De zonnepanelen blijven gelukkig goed presteren. In de grafiek hieronder is duidelijk te zien dat mijn elektriciteitsverbruik de afgelopen jaren sterk is gedaald.

Ontwikkeling van het elektriciteitsverbruik volgens de energieleverancier.

Als ik alleen kijk naar de investering in zonnepanelen, dan heb ik deze in ongeveer 8,5 jaar terugverdiend. Voor het complete systeem ligt de terugverdientijd rond de 13 jaar, wat vooral komt door het minder goed functioneren van het warmwatersysteem.

Wat opvalt is dat zonnepanelen inmiddels een stuk goedkoper zijn geworden. Waar ik in 2010 nog ruim €15.800 betaalde voor 5.000 Wp, ligt de prijs nu rond de €9.600. Daarmee is subsidie eigenlijk niet meer noodzakelijk en blijft de terugverdientijd ook zonder subsidie aantrekkelijk.

Berekening van de terugverdientijd.

17-07-2012: Salderen of terugleververgoeding

Wanneer u zelf stroom opwekt met zonnepanelen, krijgt u te maken met twee regelingen: salderen en terugleververgoeding. Voor de terugverdientijd van zonnepanelen is het belangrijk om het verschil te begrijpen.

Salderen
Bij salderen wordt de stroom die u opwekt verrekend met de stroom die u verbruikt. Over elke kWh die u zelf opwekt, bespaart u de volledige stroomprijs, inclusief energiebelasting en BTW. In 2012 komt dat neer op ongeveer €0,23 per kWh.

Produceert u minder dan u verbruikt, dan betaalt u alleen over het verschil.

Terugleververgoeding
Levert u meer stroom terug dan u zelf verbruikt, dan krijgt u voor dat overschot een terugleververgoeding. Deze ligt een stuk lager, omdat u meestal alleen de kale stroomprijs (inclusief BTW) ontvangt, in 2012 ongeveer €0,09 per kWh.

Waarom dit verschil belangrijk is
Het verschil tussen €0,23 en €0,09 per kWh is groot. Voor het deel dat u kunt salderen, verdient u uw investering relatief snel terug. Voor het deel dat u teruglevert tegen een lagere vergoeding, duurt dat veel langer.

Sommige energieleveranciers hanteren aanvullende regelingen, waardoor u over een beperkt overschot toch een hogere vergoeding krijgt. Het loont dus om dit goed te vergelijken.

Conclusie
Voor een optimaal rendement is het verstandig om uw zonnepanelen zo te dimensioneren dat u niet structureel veel meer opwekt dan u zelf verbruikt. En als u wel veel teruglevert vanwege overproductie, kies dan een energieleverancier met een gunstige regeling.

13-05-2012: Lucht-warmtepomp als betere keuze

Na mijn eerdere conclusie dat het warmwatersysteem minder rendabel is dan verwacht, blijkt ook de installateur inmiddels tot dezelfde inzichten te zijn gekomen. Zij adviseren nu een andere oplossing: een lucht-warmtepomp in combinatie met zonnepanelen.

Het principe is eenvoudig. De warmtepomp vervangt de CV-ketel en verwarmt het huis en het kraanwater met elektriciteit in plaats van gas. De benodigde stroom kan grotendeels worden opgewekt met zonnepanelen.

Voor een gemiddeld huishouden betekent dit dat het gasverbruik volledig kan vervallen. In de winter is er meer elektriciteit nodig, maar dit wordt over het jaar gecompenseerd door de opbrengst van zonnepanelen in de zomer.

Het doel van deze combinatie is om uiteindelijk op een energierekening van ongeveer nul uit te komen. Daarmee ben je minder afhankelijk van energieprijzen en wordt het systeem financieel interessant.

Als ik nu opnieuw zou beginnen, zou dit systeem mijn voorkeur hebben.

11-05-2012: Zonnecollectoren onvoldoende rendabel

Mijn oorspronkelijke doel was om de energierekening te halveren, en dat is gelukt. Dit komt vooral door energiebesparende maatregelen en de investering in zonnepanelen.

De investering in het warmwatersysteem (zonnecollectoren en CV-haard) voldoet echter niet aan de verwachtingen. Na optimalisaties en een jaar meten blijkt dat we ongeveer 600 m³ gas hebben bespaard, wat neerkomt op circa €500 per jaar. Op basis hiervan kom ik uit op een terugverdientijd van ongeveer 16 jaar. Dat is aanzienlijk langer dan vooraf gedacht.

De reden is dat het systeem vooral goed werkt in de lente en herfst, maar minder effect heeft in de winter. Juist in die periode is het gasverbruik het hoogst en moet de CV-ketel het grootste deel van het werk doen. De CV-haard kan dit deels opvangen, maar in de praktijk lukt het niet om dagelijks te stoken.

Fictieve jaarrekening op basis van de gerealiseerde besparing.

De conclusie is dan ook duidelijk: financieel gezien is dit systeem minder rendabel dan verwacht.

Heb ik er spijt van? Ja en nee. Het was een leerzaam project en het systeem werkt technisch goed. Daarnaast blijft het gebruik van de CV-haard een mooie aanvulling. Maar puur financieel gezien heeft deze investering mijn verwachtingen niet waargemaakt.

Mijn advies: overweeg dit soort systemen alleen als je het interessant vindt en bereid bent er actief mee bezig te zijn. Voor een snelle terugverdientijd is het minder geschikt.

13-01-2012: Meetwaarden volgens CertiQ

In de meterkast hangt een bruto-productiemeter en vandaag ontving ik het overzicht van CertiQ. Ons systeem van 5.040 Wp zou onder optimale omstandigheden ongeveer 4.536 kWh per jaar moeten opleveren.

Door de lagere hellingshoek en de oriëntatie (ZZO) werd vooraf een opbrengst van circa 86% verwacht. In werkelijkheid heeft het systeem in 2011 maar liefst 4.488 kWh opgeleverd, oftewel 89% van het vermogen. Een uitstekend resultaat.

Financieel betekent dit een besparing van ongeveer €957 in één jaar. Op een investering van €16.000 komt dat neer op een rendement van circa 6%. Met de huidige lagere prijzen voor zonnepanelen zou dat rendement zelfs richting de 8% gaan.

Naast de zonnepanelen hebben ook andere maatregelen geholpen. Door het verwijderen van enkele grote verbruikers hebben we nog eens extra elektriciteit bespaard.

De productiemeter is nodig voor de subsidie, die we sinds eind 2010 ontvangen. Deze loopt 15 jaar en bedraagt €41 per maand.

Zie www.energiesubsidiewijzer.nl om te kijken of uw woonplaats in aanmerking komt voor subsidie.

06-01-2012: Prijsstijging energie 2011

In mijn vorige blog had ik al een jaarrekening berekend op basis van de tarieven van 2010. Inmiddels heb ik de daadwerkelijke rekening van mijn energieleverancier ontvangen.

Het totaalbedrag komt uit op €1.929 en sluit vrijwel aan op mijn eigen berekening. Het verschil zit vooral in de energieprijzen, die in 2011 met 3,6% zijn gestegen.

Overzicht van de prijsstijgingen per onderdeel.

Opvallend is dat de prijs van elektriciteit vrijwel gelijk is gebleven (zelfs licht gedaald), terwijl vooral gas duurder is geworden (ongeveer +5,8%).

Vergeleken met de gemiddelde prijsstijging van de afgelopen 10 jaar valt deze stijging mee, maar het bevestigt wel dat energieprijzen op de lange termijn blijven toenemen.

09-12-2011: Jaarrekening meer dan gehalveerd

Een jaar geleden ontving ik nog een energierekening van ongeveer €4.000. Inmiddels heb ik mijn meterstanden doorgegeven en een voorlopige berekening gemaakt op basis van de tarieven van 2010.

De conclusie is duidelijk: mijn energiekosten zijn meer dan gehalveerd, naar circa €1.862 per jaar. Daarmee heb ik mijn oorspronkelijke doel ruimschoots gehaald.

In de grafiek hieronder is goed te zien hoe het verbruik zich heeft ontwikkeld. De daling vanaf eind 2010 komt door de installatie van de zonnepanelen en de andere energiemaatregelen.

Ter vergelijking: in 2009 betaalde ik nog €350 per maand aan voorschot, terwijl dat nu is gedaald naar €160 per maand.

Ik ben bij deze energieleverancier sinds 1-10-2008 aangesloten, dus dat verklaard het lage verbruik in 2008.

20-11-2011: Dynamic Boost Effect (DBE)

Afgelopen winter merkte ik dat mijn zonne-energiesysteem het buffervat opwarmde tot ongeveer 35°C à 40°C. Met de CV-haard kon ik dit verhogen tot boven de 60°C, maar dat lukte niet dagelijks.

Bij koud weer moest het water via de CV-ketel worden naverwarmd tot 85°C om de woning comfortabel warm te krijgen. Met lagere temperaturen kreeg ik het simpelweg niet warm genoeg.

Een mogelijke oplossing is het vergroten van het afgiftesysteem, zodat je met lagere temperaturen kunt verwarmen. In mijn zoektocht kwam ik uit bij radiatoren met een zogeheten Dynamic Boost Effect (DBE). Deze combineren een efficiënte warmtewisselaar met ventilatoren, waardoor ze sneller en met lagere watertemperaturen warmte kunnen afgeven.

Ik heb uiteindelijk twee sets geplaatst op bestaande radiatoren. Het idee was om het systeem efficiënter te laten werken en beter gebruik te maken van de lagere temperaturen uit het zonne-energiesysteem.

Daarnaast heb ik gekozen voor een uitvoering die in de toekomst ook geschikt zou zijn voor koeling, mocht ik ooit overstappen op een warmtepomp.

31-10-2011: Een jaar energieverbruikmeters

Een jaar geleden heb ik energiemeters geplaatst bij een aantal apparaten in huis. Dat heeft veel inzicht gegeven in ons verbruik.

Zo bleek het waterbed relatief veel stroom te gebruiken, terwijl de wasmachine juist meeviel. Ook hebben we in de tussentijd een elektrische boiler verwijderd en het aquarium verkocht, wat direct scheelde in het verbruik.

Wat vooral opvalt: inzicht leidt tot ander gedrag. We gebruiken de droger minder en hangen de was vaker buiten. Ook zouden we apparaten nog vaker ’s nachts kunnen laten draaien.

Voor iedereen die meer grip wil krijgen op energieverbruik: zo’n meter is een eenvoudige en goedkope eerste stap.

Overzicht van het energieverbruik per apparaat.

31-10-2011: Meterstanden na één jaar

Vandaag liggen de zonnepanelen precies één jaar op het dak. De verwachting was een opbrengst van 4.500 kWh per jaar, maar de resultaten zijn zelfs beter dan verwacht.

Ten opzichte van 2009 hebben we bijna 6.000 kWh bespaard. Dat komt niet alleen door de zonnepanelen, maar ook doordat we bewuster met energie omgaan. Zo hebben we onder andere het aquarium en een elektrische boiler verwijderd en gebruiken we warm water voor de vaatwasser en wasmachine (hotfill) Wat de exacte oorzaak ook is, het resultaat is duidelijk: de elektriciteitsrekening zal ruim worden gehalveerd.

Ook het gasverbruik ziet er veelbelovend uit. Sinds 12 mei 2011 hebben we slechts 158 m³ gas verbruikt, tegenover 2.575 m³ in 2009. Daarbij moet wel worden aangetekend dat dit vooral de zomerperiode betreft, dus het beeld over de winter moet nog blijken.

Overzicht van de opbrengst en besparing na één jaar.

31-10-2011: Hellingshoek zonnepanelen plat dak

Laatst had ik een gesprek met een buurman over de hellingshoek van mijn zonnepanelen. Waarom staan ze niet op 36 graden, wat vaak als ideaal wordt gezien in Nederland?

Op een plat dak ligt dat anders. Bij een grotere hellingshoek moeten de rijen panelen verder uit elkaar staan om schaduw in de winter te voorkomen. In mijn situatie zou dat betekenen dat de rijen ongeveer 4,4 meter uit elkaar moesten staan. Die ruimte had ik niet, waardoor ik minder panelen kwijt zou kunnen.

Daarom heb ik gekozen voor een hellingshoek van ongeveer 20 graden. Zo passen alle 18 panelen op het dak en blijft de onderlinge schaduw beperkt. Het rendement is daardoor iets lager, maar het verschil is klein. In combinatie met de ligging (ZZO) blijft het totale verlies beperkt tot minder dan 5%.

12-08-2011: Afgelopen kwartaal geen energiekosten!

Sinds de laatste aanpassingen in mei draait het systeem zoals bedoeld — zelfs in een zomer met relatief weinig zon.

De resultaten zijn opvallend. Mijn gasverbruik lag afgelopen kwartaal op slechts 35 m³, oftewel gemiddeld 0,4 m³ per dag (voorheen zo’n 7 m³). Daarnaast heb ik meer elektriciteit opgewekt dan verbruikt.

In 2009 betaalde ik nog €350 per maand aan energie. Op basis van de huidige meterstanden zou ik over dit kwartaal zelfs €25,82 terugkrijgen.

In de praktijk gebeurt dat natuurlijk pas bij de jaarafrekening, maar het geeft wel goed weer hoe groot het verschil inmiddels is.

Fictieve kwartaalrekening op basis van de huidige meterstanden.

13-05-2011: Meterstanden

De afgelopen weken heb ik de meterstanden weer bijgehouden. In twee weken tijd heb ik netto 67 kWh teruggeleverd aan het net. Ook over het afgelopen halfjaar zien de elektriciteitscijfers er positief uit. Met de zomer nog voor de boeg verwacht ik mijn doel — het halveren van de elektriciteitsrekening — te halen.

Voor gas ligt het beeld anders. De leverancier was nog niet tevreden over het verbruik en heeft het systeem opnieuw gecontroleerd en bijgesteld. Omdat dit een vrij complexe installatie is, blijven er nog optimalisaties mogelijk.

Ik heb daarbij ook een aantal praktische tips gekregen. Zo kan ik de aanvoertemperatuur van de CV-ketel in het voorjaar lager zetten (bijvoorbeeld 40 graden) om gas te besparen, en deze in de winter weer verhogen als dat nodig is. Daarnaast bleek er nog lucht in het glycolcircuit te zitten, wat de werking beïnvloedde. Dit is inmiddels verholpen en ik weet nu hoe ik dit zelf kan controleren.

De huidige meterstand is 17.978 m³. Over een paar maanden verwacht ik een beter beeld te kunnen geven.

Overzicht van de elektriciteitsopbrengst en teruglevering.

28-02-2011: Subsidie definitief toegekend

Bij het tekenen van de offerte heb ik de leverancier gemachtigd om een subsidieaanvraag te doen voor de zonneboiler. Volgens hen kon dit €1.500 opleveren, maar ik moest het nog maar zien.

Vandaag viel de brief van Agentschap NL op de mat — en het is gelukt. De subsidie is definitief toegekend.

De leverancier had dit vooraf al in de offerte verwerkt en heeft het netjes geregeld. Altijd prettig als zo’n belofte ook echt wordt waargemaakt.

De officiële bevestiging van de subsidie.

11-2-2011 Meterstanden nog niet representatief

Ons zonne-energiesysteem draait nu ongeveer 100 dagen. Familie en vrienden vragen inmiddels regelmatig wat het heeft opgeleverd.

Eerlijk gezegd is dat nu nog lastig te zeggen. Het is een strenge winter geweest met weinig zon, waardoor de opbrengst nog geen goed beeld geeft van een gemiddeld jaar. Daarnaast waren er nog enkele technische aanpassingen nodig aan het warmwatersysteem. Daardoor zijn de huidige meterstanden nog niet representatief.

De service van de leverancier was gelukkig goed en de verbeteringen zijn netjes doorgevoerd. De meterstand staat nu op 17.488 m³. Over een paar maanden verwacht ik een beter beeld te kunnen geven.

Laat de zomer maar komen.

De eerste meterstanden na 100 dagen draaien

1-11-2010 Up and running

Na een maand testen en optimaliseren is het zonne-energiesysteem nu volledig afgestemd op onze situatie. Alles draait zoals bedoeld.

Ook heb ik nog wat bomen gesnoeid om schaduw te voorkomen en is het systeem winterklaar gemaakt met glycol.

Vanaf 1 november ga ik de meterstanden bijhouden en de resultaten delen.

1-10-2010 Werking CV-Open haard

Deze week is onze oude open haard verwijderd en vervangen door een nieuwe CV-haard. De haard was al eerder geleverd en kon nu worden geplaatst.

Voor de installatie zijn leidingen aangelegd van de haard naar de kruipruimte en vervolgens naar de kelder, zodat het watercircuit aangesloten kon worden op het bestaande systeem. De nieuwe haard is groter dan de oude, onder andere doordat bovenin een watersysteem zit dat door het vuur wordt verwarmd. Dit is netjes weggewerkt in een vergrote schouw, die we daarna hebben laten stuken en zelf hebben geschilderd.

De haard levert warmte op twee manieren: een deel als directe stralingswarmte in de woonkamer en het grootste deel via het watercircuit richting het verwarmingssysteem.

De werking in het kort:

• Eerst wordt water in het haardcircuit zelf opgewarmd;
• Zodra de temperatuur hoog genoeg is, wordt de warmte overgedragen aan het CV-systeem;
• Het warme water circuleert vervolgens door de radiatoren;
• Overtollige warmte wordt opgeslagen in de buffervaten en gebruikt voor warm water.

Het systeem is zo ingesteld dat de CV-ketel automatisch bijspringt als dat nodig is, bijvoorbeeld als we niet stoken of als de temperatuur te laag wordt.

Mijn verwachting is dat we hiermee, naast de zonnecollectoren, ook in de winter minder afhankelijk zijn van gas. In de lente en herfst zullen de zonnecollectoren waarschijnlijk voldoende zijn, en in de winter kan de haard dit aanvullen.

10-9-2010 Plaatsing 18 zonnepanelen

Vandaag stond er een team van vijf personen voor de deur om de zonnepanelen te installeren. In totaal zijn er 18 panelen van 280 Watt geplaatst, naast de eerder geïnstalleerde zonnecollectoren.

De materialen waren al een paar dagen eerder geleverd, waardoor ze direct aan de slag konden. In de loop van de middag was de installatie afgerond en werd ook de omvormer in de meterkast geplaatst.

Daarna kwam de elektricien langs om een extra groep aan te leggen. Alles werd aangesloten en we konden direct beginnen met proefdraaien. Komend weekend ga ik natuurlijk de meterstanden goed in de gaten houden.

5-9-2010 Werking Zonnecollector:

De zonnecollector bestaat uit vacuümbuizen en werkt op een slimme manier om zonlicht om te zetten in warmte met zo min mogelijk verlies.

In de basis komt het hierop neer: zonlicht wordt opgevangen, omgezet in warmte en via een gesloten systeem afgegeven aan het water in de buffervaten.

De werking stap voor stap:

• Zonlicht valt op de dubbelwandige glazen buizen;
• De binnenste laag is voorzien van een zwarte coating die de warmte absorbeert;
• Door het vacuüm tussen de glaslagen (vergelijkbaar met een thermoskan) blijft de warmte goed behouden;
• In de buis zit een koperen leiding (heat pipe) met alcohol die al bij lage temperatuur verdampt;
• De damp stijgt op en geeft bovenin zijn warmte af aan een koperen element;
• Vervolgens condenseert de damp weer en stroomt terug naar beneden, waarna het proces zich herhaalt;
• De warmte wordt via een gesloten circuit overgedragen aan water of een antivriesmiddel (glycol);
• Dit verwarmde medium wordt naar de buffervaten gepompt en geeft daar zijn warmte af aan kraanwater en/of CV-water.

Wat dit systeem efficiënt maakt:

• 
  Het vacuüm zorgt ervoor dat warmte nauwelijks verloren gaat;
• De ronde buizen vangen zowel direct als diffuus zonlicht goed op;
• De warmte wordt geconcentreerd en efficiënt getransporteerd via de heat pipe;
• Het systeem werkt ook goed bij minder ideale omstandigheden, zoals bewolking of een minder gunstige ligging.

Hierdoor kan de temperatuur in het systeem flink oplopen en wordt de beschikbare zonne-energie optimaal benut.

1-9-2010 Proefdraaien met zon verwarmd water

Gisterenavond voor het eerst gedoucht met water dat door de zon is verwarmd: een bijzonder moment.

We zijn gestart met proefdraaien en ik heb twee dagen lang, ’s ochtends en ’s avonds, de temperaturen gemeten op verschillende punten in het systeem.

Wat me vooral opvalt: de temperaturen lopen verrassend hoog op. Zowel de zonnecollectoren als het kraanwater bereiken zonder moeite zo’n 60 graden.

Eind volgende week worden de zonnepanelen geplaatst en daarna volgt nog de installatie van de CV-haard.

30-8-2010 Plaatsing 5 zonnecollectoren en 2 buffervaten

Een week geleden zijn de zonnecollectoren en buffervaten geleverd. Uiteindelijk heb ik ervoor gekozen om een extra zonnecollector te plaatsen. Hoewel deze aan het einde van de dag deels in de schaduw ligt, verwacht ik dat hij over de rest van de dag voldoende bijdraagt.

De grootste uitdaging zat in het plaatsen van de buffervaten. Een boiler van 300 liter en een buffervat van 500 liter moesten via het trapgat naar de kelder. Dat was echt millimeterwerk, maar het is gelukt zonder schade.

Alles staat nu op zijn plek. Morgen worden de zonnecollectoren aangesloten en gaan we het systeem voor het eerst testen. In eerste instantie nog zonder antivries, dat komt later wel. 

18-8-2010 Ook een CV Haard besteld

Tijdens het inmeten op 16 augustus heeft de installateur ook onze open haard bekeken. We wilden al langer een haard die niet alleen sfeer geeft, maar ook bijdraagt aan de verwarming van het huis.

Het idee is een inbouwhaard waarbij water rondom de haard wordt verwarmd en zo het buffervat ondersteunt. Daarmee zou ik, bij voldoende stoken, mogelijk 30% tot 40% op mijn gasverbruik kunnen besparen.

Eerder leek dit niet te passen, omdat de nieuwe haard dieper is dan onze huidige haard. De installateur kwam echter met een slimme oplossing: een voorzetmuur, waardoor het toch mogelijk werd.

Ik heb hiervoor een aanvullende offerte laten maken. Als de besparing inderdaad wordt gehaald, is de haard binnen ongeveer 7 jaar terugverdiend — en daarnaast is het ook nog een stuk veiliger.