11 september 2015

Oost-west opstelling

Onlangs las ik dat een oost-west opstelling op een plat dak mogelijk een kortere terugverdientijd kan hebben dan een traditionele opstelling richting het zuiden.

Bij een traditionele opstelling worden panelen naar het zuiden gericht en is de opbrengst per paneel optimaal. Het nadeel is dat de rijen verder uit elkaar moeten staan om schaduw te voorkomen, waardoor er minder panelen op het dak passen.

Bij een oost-west opstelling worden de panelen in twee richtingen geplaatst. Hierdoor is de opbrengst per paneel iets lager, maar passen er wel meer panelen op hetzelfde dak.

In mijn berekening bleek het volgende:

  • Zuid-opstelling: minder panelen, maar hogere opbrengst per paneel
  • Oost-west opstelling: ongeveer 50% meer panelen, maar circa 10% minder opbrengst per paneel

Per saldo levert een oost-west opstelling meer totale elektriciteit op.

De terugverdientijd hangt vooral af van de prijs per paneel. Als extra panelen relatief goedkoper zijn, kan de oost-west opstelling financieel aantrekkelijker zijn. Is dat niet het geval, dan ligt de terugverdientijd iets hoger.

Mijn ervaring is dat de terugverdientijd bij een oost-west opstelling soms iets langer is, maar dat de totale opbrengst over de levensduur hoger ligt. Daardoor kan deze opstelling op de lange termijn juist meer opleveren.

Conclusie
Heeft u een plat dak en voldoende ruimte, dan is het zeker de moeite waard om naast een traditionele opstelling ook een oost-west opstelling te laten doorrekenen. De beste keuze hangt uiteindelijk af van de beschikbare ruimte en de prijs per paneel.

Optimale hellingshoek voor een plat dak

Op een plat dak is een hellingshoek van ongeveer 35 graden theoretisch optimaal voor zonnepanelen in Nederland. In de praktijk wordt echter vaak gekozen voor een lagere hellingshoek, bijvoorbeeld 15 graden. Daar zijn een paar goede redenen voor.

  • Bij een lagere hellingshoek is minder materiaal nodig en is de constructie minder gevoelig voor wind. Daardoor vallen de kosten lager uit. Het verschil in opbrengst is bovendien beperkt: ongeveer 2% minder bij 15 graden ten opzichte van 35 graden.

  • Ook speelt schaduw een belangrijke rol. Bij een lagere hellingshoek kunnen de rijen panelen dichter bij elkaar worden geplaatst, zonder dat ze elkaar in de winter in de schaduw zetten. Hierdoor passen er vaak meer panelen op hetzelfde dak.

  • Daarnaast is de hoogte van de installatie lager. Panelen staan bij 35 graden een stuk hoger boven het dak en zijn daardoor beter zichtbaar. Bij 15 graden liggen ze veel discreter en blijven ze binnen de dakranden.

Deze factoren samen maken dat een lagere hellingshoek in veel gevallen de beste keuze is.

Bij mijn vader (zie vorige blog) was vooral het uiterlijk doorslaggevend. Hij vond een hoge opstelling te opvallend en heeft daarom gekozen voor 15 graden. Het kleine verlies in opbrengst heeft hij daarbij bewust voor lief genomen.

Zonnepanelen: verdere daling investeringskosten

Vandaag zijn er bij mijn vader zonnepanelen geïnstalleerd. Hij heeft een plat dak en een jaarverbruik van ongeveer 3.800 kWh.

Na het vergelijken van meerdere offertes hebben we gekozen voor een leverancier met een goede prijs en duidelijke garanties. Er zijn 13 zwarte zonnepanelen van 315 Wp geplaatst, netjes afgewerkt en afgestemd op het dak.


Wat opvalt is hoe sterk de prijzen zijn gedaald. Vergeleken met mijn eigen installatie in 2010 zijn de kosten inmiddels vrijwel gehalveerd, terwijl de kwaliteit en uitstraling juist zijn verbeterd.

Op basis van de huidige prijzen komt de terugverdientijd uit op ongeveer 7 jaar. Dat is opvallend vergelijkbaar met mijn eigen situatie destijds (circa 8 jaar), terwijl ik toen nog subsidie kreeg. Het verschil is dus vooral dat de lagere aanschafprijs de rol van subsidie heeft overgenomen.


Voorbeeld van de verwachte opbrengst en terugverdientijd.


Energierekening 2014

Vandaag heb ik mijn energierekening van 2014 geanalyseerd. Het was een uitzonderlijk goed jaar, met veel zonuren en daardoor een hoge opbrengst van de zonnepanelen.

In de grafiek hieronder is duidelijk te zien hoe mijn elektriciteitsverbruik zich de afgelopen jaren heeft ontwikkeld. Sinds de installatie van de zonnepanelen is het verbruik sterk gedaald.


(Eind 2008 ben ik overgestapt naar Greenchoice)

Daarbij moet ik wel opmerken dat niet alles door de zonnepanelen komt. Ons huishouden is van vijf naar vier personen gegaan en het waterbed is vervangen. Toch blijft het verschil met 2009 indrukwekkend.

Op basis van de cijfers heb ik de investering in zonnepanelen in ongeveer 8 jaar terugverdiend. Voor het totale systeem ligt de terugverdientijd rond de 13 jaar.

Eind oktober 2014 is de CV-ketel vervangen en is het warmwatersysteem vereenvoudigd en opnieuw in gebruik genomen. Hoewel dit pas aan het einde van het jaar effect had, heeft het toch bijgedragen aan het laagste gasverbruik sinds 2010.

Ik ben benieuwd wat dit in 2015 gaat betekenen voor een volledig jaar.


Berekening van de terugverdientijd.