Na een maand testen en optimaliseren is het zonne-energiesysteem nu volledig afgestemd op onze situatie. Alles draait zoals bedoeld.
Ook heb ik nog wat bomen gesnoeid om schaduw te voorkomen en is het systeem winterklaar gemaakt met glycol.
Vanaf 1 november ga ik de meterstanden bijhouden en de resultaten delen.
Deze week is onze oude open haard verwijderd en vervangen door een nieuwe CV-haard. De haard was al eerder geleverd en kon nu worden geplaatst.
Voor de installatie zijn leidingen aangelegd van de haard naar de kruipruimte en vervolgens naar de kelder, zodat het watercircuit aangesloten kon worden op het bestaande systeem. De nieuwe haard is groter dan de oude, onder andere doordat bovenin een watersysteem zit dat door het vuur wordt verwarmd. Dit is netjes weggewerkt in een vergrote schouw, die we daarna hebben laten stuken en zelf hebben geschilderd.
De haard levert warmte op twee manieren: een deel als directe stralingswarmte in de woonkamer en het grootste deel via het watercircuit richting het verwarmingssysteem.
De werking in het kort:
Het systeem is zo ingesteld dat de CV-ketel automatisch bijspringt als dat nodig is, bijvoorbeeld als we niet stoken of als de temperatuur te laag wordt.
Mijn verwachting is dat we hiermee, naast de zonnecollectoren, ook in de winter minder afhankelijk zijn van gas. In de lente en herfst zullen de zonnecollectoren waarschijnlijk voldoende zijn, en in de winter kan de haard dit aanvullen.
Vandaag stond er een team van vijf personen voor de deur om de zonnepanelen te installeren. In totaal zijn er 18 panelen van 280 Watt geplaatst, naast de eerder geïnstalleerde zonnecollectoren.
De materialen waren al een paar dagen eerder geleverd, waardoor ze direct aan de slag konden. In de loop van de middag was de installatie afgerond en werd ook de omvormer in de meterkast geplaatst.
Daarna kwam de elektricien langs om een extra groep aan te leggen. Alles werd aangesloten en we konden direct beginnen met proefdraaien. Komend weekend ga ik natuurlijk de meterstanden goed in de gaten houden.
De zonnecollector bestaat uit vacuümbuizen en werkt op een slimme manier om zonlicht om te zetten in warmte met zo min mogelijk verlies.
In de basis komt het hierop neer: zonlicht wordt opgevangen, omgezet in warmte en via een gesloten systeem afgegeven aan het water in de buffervaten.
De werking stap voor stap:
In de buis zit een koperen leiding (heat pipe) met alcohol die al bij lage temperatuur verdampt;
Wat dit systeem efficiënt maakt:
Hierdoor kan de temperatuur in het systeem flink oplopen en wordt de beschikbare zonne-energie optimaal benut.
Gisterenavond voor het eerst gedoucht met water dat door de zon is verwarmd: een bijzonder moment.
We zijn gestart met proefdraaien en ik heb twee dagen lang, ’s ochtends en ’s avonds, de temperaturen gemeten op verschillende punten in het systeem.
Wat me vooral opvalt: de temperaturen lopen verrassend hoog op. Zowel de zonnecollectoren als het kraanwater bereiken zonder moeite zo’n 60 graden.
Een week geleden zijn de zonnecollectoren en buffervaten geleverd. Uiteindelijk heb ik ervoor gekozen om een extra zonnecollector te plaatsen. Hoewel deze aan het einde van de dag deels in de schaduw ligt, verwacht ik dat hij over de rest van de dag voldoende bijdraagt.
De grootste uitdaging zat in het plaatsen van de buffervaten. Een boiler van 300 liter en een buffervat van 500 liter moesten via het trapgat naar de kelder. Dat was echt millimeterwerk, maar het is gelukt zonder schade.Tijdens het inmeten op 16 augustus heeft de installateur ook onze open haard bekeken. We wilden al langer een haard die niet alleen sfeer geeft, maar ook bijdraagt aan de verwarming van het huis.
Het idee is een inbouwhaard waarbij water rondom de haard wordt verwarmd en zo het buffervat ondersteunt. Daarmee zou ik, bij voldoende stoken, mogelijk 30% tot 40% op mijn gasverbruik kunnen besparen.
Eerder leek dit niet te passen, omdat de nieuwe haard dieper is dan onze huidige haard. De installateur kwam echter met een slimme oplossing: een voorzetmuur, waardoor het toch mogelijk werd.
Ik heb hiervoor een aanvullende offerte laten maken. Als de besparing inderdaad wordt gehaald, is de haard binnen ongeveer 7 jaar terugverdiend — en daarnaast is het ook nog een stuk veiliger.
De uitkomst is confronterend: als ik niets doe, zal mijn energierekening binnen 10 jaar waarschijnlijk ruim verdubbelen.
Daarbij heb ik nog geen rekening gehouden met mogelijke extra prijsstijgingen door schaarste of andere ontwikkelingen. Dat maakt voor mij één ding duidelijk: afwachten is geen optie.
Dit is de indeling die op ons dak wordt geplaatst.
Het is helaas niet gelukt om de zonnepanelen perfect op het zuiden te richten. Dat betekent ongeveer 4% minder rendement. Voor de zonnecollectoren is dit minder kritisch.
We hebben nog gekeken naar alternatieven, zoals een diagonale plaatsing, maar die nam te veel ruimte in. Ook achter de schoorsteen was geen optie vanwege schaduw. Uiteindelijk is dit de meest praktische indeling geworden.
Dit is het warmwatersysteem dat bij ons wordt geïnstalleerd.
Op 16 augustus komt de leverancier alles inmeten, zodat de installatie goed voorbereid kan worden. Op 21 augustus start de plaatsing van de zonnecollectoren en buffervaten. De verwachting is dat het warmwatersysteem binnen een paar dagen operationeel is.
De zonnepanelen volgen later, naar verwachting in oktober.
Vandaag heb ik de knoop doorgehakt en de offerte getekend. Uiteindelijk heb ik gekozen voor een systeem dat zonnepanelen combineert met zonnecollectoren.
De keuze was niet eenvoudig, maar dit systeem gaf mij het meeste vertrouwen in het rendement op de lange termijn. Het is een vrij uitgebreide installatie, waarmee ik zowel elektriciteit als (een deel van) mijn warmte en warm water via de zon wil opwekken.
In de basis bestaat het systeem uit zonnepanelen, zonnecollectoren en buffervaten voor opslag van warmte, aangevuld met een slimme besturing en extra voorzieningen om het systeem efficiënt en betrouwbaar te laten werken:
Het is een flinke investering, maar ik verwacht dat dit de beste stap is richting lagere energiekosten en meer onafhankelijkheid.
Als ik voldoende spaargeld zou hebben, zou ik — in tegenstelling tot mijn vorige blog — het zonne-energiesysteem daarmee financieren.
De reden is simpel: het verwachte rendement ligt veel hoger dan de rente op een spaarrekening. Met sparen zou ik ongeveer 3,4% per jaar verdienen, terwijl de besparing op mijn energierekening richting de 8% per jaar gaat.
Mijn energiekosten liggen nu rond de €4.000 per jaar. Als ik die kan halveren, levert dat zo’n €2.000 per jaar op. Dat maakt investeren in zonnepanelen financieel aantrekkelijker dan sparen.
Daarnaast voelt het voor mij logischer om het geld “op mijn dak” te hebben, in plaats van op de bank.
Als ik ook rekening houd met stijgende energieprijzen, wordt het rendement nog hoger. Tegelijkertijd merk ik dat sommige uitkomsten wel erg optimistisch worden. Dat maakt het lastig: wat is realistisch en wat niet?
Onderstaande berekening laat zien hoe het rendement kan oplopen bij stijgende energieprijzen:
Omdat een zonne-energiesysteem eigenlijk een investering in mijn huis is, heb ik gekeken naar financiering via mijn hypotheek. Ik heb gekozen voor een annuïteitenhypotheek, waardoor ik het bedrag in 10 jaar kan aflossen zonder extra notariskosten.
Per maand komt dit neer op ongeveer €229 netto. Dat bedrag zet ik voortaan af tegen de opbrengst van het systeem.
Ik heb ook gekeken naar betalen uit spaargeld. Het verschil blijkt kleiner dan gedacht: afhankelijk van rente en belasting maakt het financieel nauwelijks uit of ik het via een hypotheek of met spaargeld financier.
Mijn conclusie: de keuze zit minder in het rendement en meer in wat je prettig vindt — zekerheid of flexibiliteit.
De berekening laat zien hoe klein het verschil uiteindelijk is.
Vandaag heb ik met een leverancier gesproken over een extra beveiliging voor het warmtesysteem. In de zomer kan er namelijk te veel warmte ontstaan, wat schade kan veroorzaken aan het systeem.
De oplossing die werd voorgesteld, is een systeem dat overtollige warmte automatisch afvoert via een extra radiator. Dit zou de installatie beschermen en de levensduur verlengen.
Uiteindelijk heb ik besloten dit niet te doen. Voor mijn situatie vond ik de extra investering en complexiteit niet opwegen tegen het voordeel.
Het was voor mij wel een belangrijk inzicht: bij dit soort systemen moet je niet alleen kijken naar opbrengst, maar ook naar risico’s en onderhoud.
Eén van de leveranciers kwam met een interessante oplossing: een belastingafhankelijke pomp in combinatie met een slimme besturing. Zo’n pomp past zijn snelheid aan op basis van de vraag, in plaats van simpelweg aan of uit te gaan.
Dat levert direct een besparing op. Waar een traditionele pomp continu zo’n 40 tot 50 Watt verbruikt, kan deze pomp terug naar ongeveer 10 Watt. Dat scheelt aanzienlijk in het stroomverbruik.
Daarnaast heeft dit systeem nog een voordeel. Doordat de vloeistof in de winter langzamer door de collectoren stroomt, kan er meer warmte worden opgenomen. Dat zorgt voor een hoger rendement, zonder dat je er zelf iets voor hoeft te doen.
Inmiddels zijn beide leveranciers bij mij thuis langs geweest. Het waren goede en informatieve gesprekken en beide namen uitgebreid de tijd om mijn situatie door te nemen.
Mijn doel is helder: de energiekosten halveren en de investering binnen 10 jaar terugverdienen. Toch lopen de adviezen uiteen. De ene leverancier adviseert een combinatie van zonnepanelen en zonnecollectoren met buffervaten voor verwarming en warm water.
De andere leverancier is daar terughoudender in. Volgens hem is de kans klein dat die extra investering zich binnen 10 jaar terugverdient. Mijn gasrekening van €1.600 zou maximaal halveren, terwijl de investering rond de €10.000 ligt.
Ik wacht de definitieve offertes af, maar eerlijk gezegd: ik weet het nog niet.
Na alle telefoontjes en mails kreeg ik steeds beter beeld van wat ik precies wilde. Mijn eerste aanvraag was nog vrij globaal, waardoor de offertes sterk verschilden. Inmiddels kon ik mijn wensen een stuk concreter maken.
Van de acht leveranciers heb ik er twee geselecteerd om mee verder te gaan. Zij gaven mij het meeste vertrouwen, hadden een scherpe prijs en hun offertes waren duidelijk en goed uitgewerkt.
Mijn aangescherpte wensen heb ik naar hen gestuurd met het verzoek om een meer gedetailleerde offerte en eventueel een afspraak bij mij thuis.
Vandaag ben ik me verder gaan verdiepen in zonne-energie. Ik had er nog weinig verstand van, dus heb ik op verschillende websites de voor- en nadelen uitgezocht.
Daarna heb ik acht offerteaanvragen ingediend. Dat leverde veel reacties op, zowel per mail als telefonisch, en vooral veel nieuwe inzichten.
Wat me opviel, was dat er naast zonnepanelen ook mogelijkheden zijn met zonnecollectoren voor verwarming en warm water. Ook daarvoor blijkt subsidie beschikbaar te zijn.
Dit filmpje gaf mij toen een goed eerste beeld van de mogelijkheden.
Wat blijkt: energie is in 10 jaar tijd ongeveer verdubbeld. Zowel gas als elektriciteit zijn gemiddeld met zo’n 8% per jaar gestegen, terwijl ook de energiebelasting flink is toegenomen.
Eerlijk gezegd schrok ik daarvan. Als deze trend doorzet, wordt energie alleen maar duurder. Voor mij bevestigt dit dat investeren in alternatieve energie geen luxe is, maar een logische stap.
Onderstaande grafiek laat zien hoe sterk de energieprijzen zijn gestegen in de afgelopen jaren.
Door het verbruik live te zien, gingen we er thuis direct anders mee om. Apparaten die op stand-by stonden bleken continu energie te gebruiken, net als opladers die in het stopcontact bleven zitten.
Ook werd duidelijk dat sommige grote verbruikers, zoals ons waterbed, aquarium en een boiler onder de keuken, mogelijk meer stroom gebruikten dan verwacht.
Het gaf één belangrijk inzicht: meten is weten. Pas als je ziet wat je verbruikt, ga je je gedrag aanpassen.
Yes! Vandaag viel de beschikking van Agentschap NL (Ministerie van Economische Zaken) op de mat: ik heb subsidie gekregen voor 3.000 Wp, voor de periode van 1-11-2010 tot 31-10-2025.
Hoewel ik ook zonder subsidie was doorgegaan met dit project, is dit natuurlijk een mooie meevaller. Het betekent dat de investering een stuk sneller is terugverdiend.
Naast andere plannen om energie te besparen in ons huis, besloot ik te investeren in zonnepanelen. Ik was vooral benieuwd of dit financieel echt interessant zou zijn en of we daarmee minder afhankelijk konden worden van stijgende energieprijzen.
Via www.energiesubsidiewijzer.nl heb ik uitgezocht of er subsidies beschikbaar waren. Dat bleek het geval, dus vandaag heb ik een SDE-aanvraag ingediend voor een systeem van 3.000 Wp.Tegelijkertijd viel me op dat de prijzen van zonnepanelen al flink waren gedaald. Daardoor lijkt investeren ook zonder subsidie interessant. Of ik de subsidie nu wel of niet krijg, mijn plan is om meerdere offertes aan te vragen en goed te vergelijken wat de beste keuze is.